បណ្ណសារ​សម្រាប់​សមាន​ក្រុម សម្តីមាស

ព្រះបាទ​ធម្មឹក

១.សារសំខាន់របស់អ្នកដឹកនាំ

អ្នកដឹកនាំ នាយក ប្រធាន ប្រធានាធិបតី រាជា ប្រមុខ ប្រមុខរដ្ធ មាន​​​សារ​​សំខាន់​យ៉ាង​ណា​​​ខ្លះ​ចំពោះ​​​ប្រជារាស្រ្ត​ និង​សង្គម​ដែល​ខ្លួន​គ្រប់​គ្រង និង​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​នោះ?​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​​អ្នក​អាន​គង់​នឹង​យល់​ជា​មិន​ខាន។​ ក្នុង​ទីនេះ​ ​ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​ទស្សនៈ​របស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ មេ​ដឹកនាំ​មួយ​យ៉ាង​ធំ ដែល​ពិភព​លោក​ទទួល​ស្គាល់ និង​ជឿ​ពុទ្ធ​ដីកា​របស់​លោក​ថា​មាន​សច្ចភាព​ យក​មក​ជូន​មិត្ត​អ្នកអាន​ដោយ​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង។​ ទស្សនៈ​របស់​ព្រះ​អង្គ​នេះ ទ្រង់​សម្តែង​នៅ​ក្នុងគម្ពីរ​ព្រះ​សុត្តន្ត​បិដក​អង្គុត្តរ​និកាយ​ ចតុក្ក​និបាត។​ ក្នុង​ព្រះ​សូត្រ​នេះ​ ព្រះអង្គ​ប្រើ​ពាក្យ​ព្រះរាជា​​សំរាប់​សំគាល់​អ្នក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទូទៅ​ ដូច្នេះ សូម​អ្នក​អាន​សំគាល់​ពាក្យ​ព្រះ​រាជានេះ ជា​វេវចនៈ​នឹង​ពាក្យ​អ្នក​ដឹកនាំ នាយក ប្រធាន ប្រធានាធិបតី​ រាជា ប្រមុខ ប្រមុខរដ្ធ ឬនាយករដ្ធមន្ត្រីផងចុះ។ អានបន្ត »

មតិ 4

អាថ៌កំបាំងអំពីបុរសស្ត្រី

បុរសយកជាធំរឿង៖

  1. កាមតណ្ហា
  2. សម្ភស្ស និង
  3. ស្មារតី

ស្រ្តីយកជាសំខាន់រឿង៖

  1. លុយមាសពេជ្រ
  2. ភាពលោភលន់ និង
  3. ចំណង់ចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន
  • បុរសនៅលីវ… សត្វក្ងោក!
  • ស្រីនៅលីវ… ឋាននរក!
  • បុរសមានសង្សារ… តោ!
  • ស្រី្តមានសង្សារ… ឋានកណ្តាល!
  • បុរសមានប្រពន្ធ… លា!
  • ស្រ្តីមានប្តី… ឋានសួគ៌!
  • បុរសពោះមាយ… ស្វាសុទ្ធ!
  • ស្រ្តីមេម៉ាយ… ទីរហោដ្ឋានលើឋានព្រះអង្គារ!

មតិ 11

ទស្សនៈស្នេហា

  1. ស្នេហាដែល​ជោគជ័យ គឺស្នេហាដែលមាន​គ្រិះសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ។
  2. ទោះបីក្រមាន ស៊ីអត់ស៊ីឃ្លាន ឲ្យតែមានចិត្តស្មោះ ទេវតាគង់​រំភើប​ចិត្ត។ (អត់ជឿ)
  3. អត្ថន័យនៃសេចក្តីស្នេហា គឺស្ថានភាពដែលអ្នកធ្លាប់ឆ្លងកាត់ ផ្អែម ឬ​ល្វីង ជូឬចត់។
  4. មុនរៀបការប្រុសសើច ស្រីយំ ក្រោយរៀបការ ប្រុសយំ ស្រី​សើច​ម្តង។ (ម៉េចចឹង)

មតិ 16

សុខ​ និង​ ទុក្ខ​

….. សូក្រាត (Socrate 470-399 មុន គ.ស) ជាអ្នក​ប្រាជ្ញ​ក្រិច​សម័យ​បូរាណ​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​ដូច​អារីស្កូត​ដែរ​។ គាត់​ជាមនុស្ស​ឆ្លាត​សព្វ​បែប​យ៉ាង​ តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ មនុស្ស​យើង​តែង​តែ​មាន​វិបត្តិ​ម្យ៉ាង​ដែល​ជៀស​ពុំ​រួច​។

វិបត្តិ​របស់​គាត់​ក៏​មិន​ខុស​ពី​វិបត្តិ​របស់​មិត្តខ្ញុំ​ម្នាក់​នោះ​ដែរ​ គឺ​ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​កាច​ ហើយ​ដែល​មិន​មែន​កាច​ប្រភេទ​ធម្មតា​នោះ​ទេ​ កាច​ហើយ​មាត់​ដាច​ទៀត​។ លោក​ជំទាវតែង​តែ​ស្តី​ថា​ឲ្យ​គាត់​ជារៀង​រាល់​ក្រោយ​បាយ​ព្រឹក​ បាយ​ថ្ងៃ​ បាយ​ល្ងាច​ និង​ មុន​ពេល​ចូល​ដេក​ “អឺ! ផឹក​ថ្នាំ​អញ្ចឹង​ទៅ​ទើប​វា​ឆាប់​ជា​. . . គ្រាន់​បាន​អាយុ​វែង​បន្តិច​” ប៉ុន្តែ​មនុស្ស​ប្រុស​យើង​បើ​ត្រូវ​មាត់​តែ​យ៉ាង​នេះ​ ប្រហែល​ជា​មិន​សូវ​បាន​អាយុ​វែង​ប៉ុន្មាន​ទេ​មើល​ទៅ​។

មនុស្ស​ម្នានាំគ្នា​សួរ​ទៅ​សូក្រាត​ថា​៖ “ហេតុ​អ្វី​ក៏​លោក​ម្ចាស់​ពូកែ​ទ្រាំ​នឹង​ប្រពន្ធ​កាច​បាន​ដូច្នេះ​? បើ​សិន​ជាពួក​​ខ្ញុំ​វិញ ប្រហែល​ជា​ចាប់​បោះ​គាត់​ទម្លាក់​ពី​លើ​ស្ពាន​ជ្រោយ​ចង្វ​បាត់​ទៅ​ហើយ​មិន​អាច​ទ្រាំ​ទ្រ​បាន​យូរ​ដូច​ជា​លោក​ម្ចាស់​អញ្ចឹង​ទេ​” ។

សូក្រាត​​ក៏ឆ្លើយតប​មិន​ខុស​ពី​មិត្តភក្តិ​របស់​ខ្ញុំ​ប៉ុន្មាន​ដែរ​គឺ ៖ “ខ្ញុំ​មិន​សូវ​ប្រកាន់​នឹង​នារី​ៗទេ​ យើង​​ម្នាក់ៗសុទ្ធតែដឹង​ថា​ នារី​គាត់​អាក្រក់​តែមាត់​ទេ តែ​ចិត្ត​របស់​គាត់​ល្អ តើ​យើង​ទៅខឹង​នឹង​គាត់​ធ្វើ​អ្វី។ អ្វី​ដែលសំខាន់​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​​នោះ​គឺ​ ការ​ដែល​យើង​មាន​ភរិយា​កាច​ មាត់​អាក្រក់​ វាធ្វើ​ឲ្យ​យើង​បាន​ហ្វឹក​ហាត់​អត់​ធ្មត់​ ជួយ​ឲ្យ​យើង​លើក​កម្ពស់​ផ្លូវ​ចិត្ត​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ ដោយ​សារ​តែ​ប្រពន្ធ​កាច​មាត់​ដាច​នោះ​ឯង​។​

ពុទ្ធោ​!!! ​នេះ​បាន​ចំ​ជា​កំពូល​មនុស្ស​មែន​។ គាត់ជាមនុស្ស​គិត​ផ្លូវ​ល្អ​ បើ​អ្នក​ផ្សេង​ខ្លះ​ដែល​គិត​​ក្នុង​​ផ្លូវ​អាក្រក់​វិញ​នោះ​ ប្រាកដ​ជា​មាន​ស្លាប់​មាន​រស់​ម្ខាង​ៗ​ជា​មិន​ខាន​ឡើយ​។ សូក្រាត​គិត​បាន​យ៉ាង​ល្អ​វិសេស​គឺ​ បើយើង​ជ្រុល​ជា​គិត​ខ្លី​យក​គេ​ធ្វើ​ប្រពន្ធ​ទៅហើយ​ យើង​ក៏ត្រូវ​តស៊ូ​ដើម្បី​ភាព​អត់​ធ្មត់​អញ្ចឹង​ទៅ​។​ នេះ​ជា​ការ​វឹក​ហាត់​ឆ្លង​ពី​ថាន​នរក​ទៅ​កាន់​ថានសួគ៌​នោះ​ឯង​ ការ​មាន​ប្រពន្ធ​​ប្រៀប​ដូច​ជា​នៅ​ថាន​នរក​ វា​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្វី​ផ្សេងៗ​លើ​លោក​នេះ​ប្រៀប​ដូច​ជា​​ថាន​សួគ៌​ទៅវិញ​ដែរ​។ [----]

“និទានរៀនគិត” របស់​លោក​ គឹម​ ចាន់ណា​

មតិ 43

ទោស​នៃ​ការ​ចង់​បាន​លុយ​ពី​ល្បែង

បើអ្នកធំលេង ពេល​ចាញ់ គេ​ត្រូវ​រក​វិធី​ផ្សេងៗ​ណា​ក៏​ដោយ​ ដើម្បី​យក​មក​ប៉ះ​ប៉ូវ​ការ​ខាត​បង់​របស់​ខ្លួន​ទោះ​ជា​ខូច​ខាត​​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ ឬត្រូវ​គាប​សង្កត់​កូន​ចៅ​ និង ​ប្រជានុរាស្រ្ត​..

បើអ្នកមានលេង ​ដាច់សេះយក​សេះ​តាម​ ត្រូវ​​ល្ហាម​ទាំង​គ្រួ​សារ​..

បើអ្នក​មាន​ថ្មី​លេង​ នឹង​មក​ជាក្រ​ដ​ដែល​..

បើ​អ្នក​ក្រ​លេង​ នឹង​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ទ័ល​..

បើ​ក្មេង​ទំនើង​លេង​ នឹង​ទៅ​ជា​មនុស្ស​​ឃោ​ឃៅ​ ឬ ឧក្រិដ្ឋ​ជន​ រួម​ទាំង​ការ​ខាត​បង់​ពេល​វេលា​សម្រាប់​ឲ្យ​កើត​ជា​ប្រយោជន៍​ពិត​ និង​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​សីលធម៌​ ទំនៀម​ទំលាប់​ល្អ​ក្នុង​សង្គម​ផង​ដែរ​..

ដរាប​ណា​មនុស្ស​មាន​កម្រិត​គ្រប់​គ្រង​ផ្លូវ​ចិត្ត​នៅ​ទាប​ គ្រប់​ល្បែង​ស៊ី​សង​ទាំង​អស់​គ្មាន​អ្វី​ចំ​ណេញ​ដល់​សង្គម​ឡើយ​ ទោះ​បី​ជា​យើង​យក​លេស​ថា​ វា​ចំណេញ​ខ្លះ​ៗ​ក៏​ដោយ​។

គេ​បង្កើត​ល្បែង​ដើម្បី​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​គេ ​វាមិន​មែន​ជា​អង្គការ​មនុស្ស​ធម៌​ទេ​!

មតិ 20

ឮតែទុក្ខ!

អង្គុយ​សុខ​ៗ ស្រាប់តែនឹក​គិតដល់​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា។ គិតៗទៅ តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ដែល​ខ្ញុំ​កើត​មក​ ខ្ញុំ​ឮ​តែគេ​និ​យាយ​ពី​រឿង​ទុក្ខ​មិន​ចេះ​ចប់​ អ្នកខ្លះនិយាយពីទុក្ខ​ព្រោះ​អត់​ ទុក្ខព្រោះ​គ្មាន​ ទុក្ខ​​ព្រោះ​ឃ្លាន​ ទុក្ខ​ព្រោះចង់​ ទុក្ខ​​ព្រោះ​ខ្លាច​​ ទុក្ខ ៗៗៗៗ សុទ្ធ​តែ​ទុក្ខ។

បើ​រាប់​តាំងពីព្រឹក​ដល់ល្ងាច ពី​ច័ន្ទ​ដល់​អាទិត្យ​ ពីដើម​ខែដល់​ចុង​ខែ ពី​ដើម​ឆ្នាំ​ដល់ចុង​ឆ្នាំ ខ្ញុំឮតែ​គេ​និ​យាយ​ពី​ទុក្ខនេះ​ប្រាប់​គ្នា​មិន​ចេះ​ឈប់​ គ្រាន់​តែ​​អ្នក​ខ្លះ​ទុក្ខតិច​ ខ្លះទុក្ខ​ច្រើន​ទៅតាម​កម្ម តាម​វាស​នា។

ទុក្ខ​វា​មិន​រើស​អ្នក​មាន​ អ្នកក្រ​ រាស្រ្ត​ មន្រ្តី​​ នា​យក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ។ល។នោះទេ ឲ្យ​តែ​មាន​កម្ម​គឺ​មាន​ទុក្ខ។ ចុះ​បើ​ទុក្ខ​តាម​បន្លាច​​ រាតត្បាត​ប៉ុណ្ណឹងហើយ​ ម៉េច​ក៏​គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​ខ្លួន​ទៀត? ហើយ​ម៉េច​ក៏​គេ​មិន​ខំ​ធ្វើ​ល្អ​ខ្លះ​ទៅ​ណ៎!

ទ្វារព្រះ​បើក​ទូលាយណាស់​ ​តែបែ​រជា​គ្មាន​អ្នកចូល។​ ឯទ្វារនរក​តូចចង្អៀត​ បែរ​ជាមាន​មនុស្ស​​ច្រើន​ដណ្តើម​គ្នា​ធ្វើម៉ូយ​ដុំ!

មតិ 16

១ថ្ងៃប្រកាន់ភ្ជាប់ប្រការ១០យ៉ាង

១-​ ត្រូវមានភាពក្លាហានបន្តិច

២- ត្រូវមានសំដីពិរោះពិសារបន្តិច

៣-​ ត្រូវមានភាពរហ័សរហួនបន្តិច

៤- ត្រូវមានគុណភាពការងារខ្ពស់បន្តិច

៥- ត្រូវកាត់បន្ថយហេតុផលបន្តិច

៦- ត្រូវធ្វើការងារអោយបានច្រើនបន្តិច

៧- ត្រូវមានភាពវ័យឆ្លាតបន្តិច

៨- ត្រូវបន្ថយភាពឆេវឆាវបន្តិច

៩- ត្រូវនិយាយស្តីអោយសុភាពបន្តិច

១០- ត្រូវមានភាពស្រស់ស្រាយបន្តិច

មតិ 3